Tân Cương, nằm ở cực tây của Trung Quốc, vốn không thuộc top các điểm du lịch nổi tiếng nhất của đất nước này. Hơn nữa, tình hình khủng bố và bạo loạn đã khiến an ninh tại đây được thắt chặt. Các vấn đề trên dẫn đến nhiều hiểu nhầm về vùng đất này.
1, Cứ theo lịch trình phổ biến mà đi
Các tour trọn gói từ Việt Nam thường lựa chọn lịch trình chính là: Urumqi (thủ phủ Tân Cương) > Burqin > vùng Altay (làng Hemu và hồ Kanas) > Urho > hồ Sayram > Yining > Urumqi. Trong đó, các điểm tham quan chính là Altay và Sayram. Các địa điểm này thuộc vùng Bắc Cương, cụ thể là thuộc các địa khu cấp huyện Altay và Yili (xem bản đồ dưới đây).

Như vậy, theo lịch trình trên, bạn chỉ mới ghé thăm một vùng nhỏ và không đại diện cho toàn bộ Tân Cương. Và quan trọng hơn, các địa điểm có thể không phù hợp với mong muốn hoặc gu du lịch của bạn.
Do đó, bạn nên tìm hiểu đặc trưng của mỗi vùng để tự thiết kế cho mình một lịch trình phù hợp. Một số gợi ý như sau:
- Vùng Altay phía bắc: Nổi tiếng với sắc thu lộng lẫy khi cây thay lá, vì vậy nên đến vào mùa thu. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể đến vào mùa hè khi cây cỏ xanh tươi hoặc mùa đông để ngắm và trượt tuyết.
- Vùng dãy Thiên Sơn (ở giữa, phân chia Bắc-Nam): Nổi tiếng với các thảo nguyên như Kalajun và Nalati xen giữa các rặng núi tuyết. Hãy dành nhiều thời gian ở vùng này vào mùa hè để ngắm hoa dại nở rộ trên đồng cỏ, xem gia súc được chăn thả và trốn nóng trong cái mát mẻ của vùng cao.
- Vùng Kashgar phía nam: Nơi tập trung đông người Duy Ngô Nhĩ sinh sống, là một điểm dừng quan trọng trên con đường tơ lụa với lịch sử 2000 năm. Nếu bạn muốn tìm hiểu về văn hóa và cuộc sống, không nên bỏ qua khu vực này.
Một tin tốt là tại Tân Cương có nhiều công ty du lịch sẵn sàng sắp xếp các tour do khách tự thiết kế. Giá tour giữa các bên có khá tương đồng nhau. Bạn có thể tham khảo đánh giá về các đơn vị này trên TripAdvisor để lựa chọn nhé. Nhóm mình cũng đã trao đổi với một số bên và lựa chọn một bên sẵn sàng điều chỉnh lịch trình theo mong muốn một cách tối đa là Silk Road Travel.
2, Núi tuyết, hoa cỏ chỉ có trên ảnh
Nếu bạn quá tỉnh táo do có lịch sử bị lừa tình bởi ảnh mạng, có thể bạn sẽ nghĩ rằng những bức ảnh đồng cỏ ngập hoa trên nền núi tuyết sẽ rất ít có trên thực tế. Ví dụ như phải trek lên cao mất nhiều giờ đồng hồ chẳng hạn.
Tuy nhiên, thực tế thì bạn rất dễ dàng chụp được các bức ảnh này.
Các khu thảo nguyên của Trung Quốc đều có hạ tầng và dịch vụ bài bản. Tại các khu du lịch này đều có trung tâm tiếp đón cách xa các điểm ngắm cảnh. Bạn sẽ mua vé tại đây, sau đó mới lên xe bus đi sâu vào trong thảo nguyên. Trên đường đi, bạn có thể xuống tại các điểm dừng rồi lên xe đi tiếp. Điểm cuối luôn là điểm có cảnh sắc đẹp nhất với đồng cỏ và đương nhiên cả núi tuyết ngay phía sau.
Do đó, không sợ thiếu ảnh đẹp ở Tân Cương nhé.

3, Nghĩ đến ngồi xe đường dài đã thấy mệt
Không thể phủ nhận rằng các điểm du lịch ở Tân Cương cách xa nhau. Ví dụ như giữa 2 thành phố bất kỳ trong bộ ba Urumqi – Burqin – Yining đều cách nhau 700-800km. Và cho dễ hình dung về độ lớn của vùng đất này, diện tích của Tân Cương gấp đến 5 lần Việt Nam lận.
Nếu bị say xe hoặc bị đau lưng, bạn sẽ ngại phải ngồi xe quãng đường dài như vậy.
Tuy nhiên, khác với các nước kém phát triển hơn Kyrgyzstan hay Mông Cổ xung quanh, tại Tân Cương có hệ thống đường cao tốc hiện đại. Xe có thể đi với tốc độ cao 80-100km/h. Hơn nữa, trên đường có rất nhiều các điểm dừng chân để ăn uống, mua sắm, vệ sinh. Do đó, bạn không phải lo quá về các vấn đề sức khoẻ khi đi đường dài.

Bên cạnh đường cao tốc, đường đi vào các khu du lịch cũng chạy rất êm, hầu như không có bất cứ đoạn off-road nào. Cứ yên tâm ngủ thật ngon trên xe để có sức đi bộ, chụp ảnh tại các điểm nhé.
Tất nhiên, nếu có thể thức để ngắm cảnh bên đường đi cũng rất đẹp. Có 2 tuyến đường bạn không nên ngủ là đường từ hồ Sayram về Yining và đường cao tốc Duku chạy xuyên dãy Thiên Sơn (từ Nalati về lại Urumqi).
4, Tốn nhiều thời gian ngồi xe nên chẳng chơi được mấy
Đúng là việc di chuyển mất nhiều thời gian, nhưng không thiếu nhất ở Tân Cương cũng chính là thời gian.
Có 2 lí do như sau:
Thứ nhất, Tân Cương là vùng có vĩ độ cao, do đó mùa hè sẽ có ngày dài hơn nhiều so với đêm. Độ dài ngày vào mùa hè sẽ vượt 15 tiếng. Đỉnh điểm vào hạ chí (21/6), ngày có thể dài tới 15,5 tiếng: mặt mọc lúc 6h30, lặn lúc 21h55 theo giờ Bắc Kinh. Thử tượng tưởng, lúc 9 giờ tối trời còn đang sáng trưng, vậy thì sẽ không thiếu thời gian để vui chơi đâu.
Thứ hai, xét về mặt địa lý, Tân Cương chậm hơn Bắc Kinh 2 múi giờ. Nếu Bắc Kinh sử dụng giờ UTC+8 thì Tân Cương, một cách phi chính thức, sử dụng giờ UTC+6. Tuy nhiên, khách du lịch thì thường vẫn theo giờ Bắc Kinh hiện trên điện thoại. Do đó, nếu xuất phát lúc 9h sáng thì tâm lý bạn sẽ rất thoải mái vì không phải dậy sớm. Tuy nhiên, thực tế thì lúc đó mới chỉ tầm 7h sáng, mặt trời mới mọc được 30 phút thôi.
Tóm lại, đi chơi Tân Cương vào mùa hè, sau một vài ngày, bạn sẽ bỗng dưng nhận ra mình đã ăn chơi miệt mài, không hề phí phạm chút thời gian nào cả.

5, Chốt đi Tân Cương, bay ngay 60 triệu
Nếu khảo sát qua một vòng các tour Tân Cương trọn gói từ Việt Nam, bạn sẽ thấy mức giá phổ biến là 60 triệu đồng cho 10 ngày 9 đêm (chưa gồm tip cho tài xế thường là 5$/ngày).
Tuy nhiên, nếu chịu khó một chút, bạn hoàn toàn có thể tiết kiệm được một số tiền lớn nếu sử dụng landtour.
Tóm tắt chi phí chuyến đi của nhóm mình như sau:
Visa | 45$ phí thị thực + 690k phí dịch vụ (TT thị thực thu) (nguồn: visaforchina). Nếu làm qua dịch vụ thì tổng hết khoảng 2 triệu/người.
Vé máy bay | 11 triệu đồng khứ hồi (nếu đặt sớm còn có thể rẻ hơn)
eSim | 10 ngày, mỗi ngày 2GB: 495k
Landtour | Bạn có thể tham khảo bạn bè đã từng đi hoặc các review trên TripAd/Google. Với tour 9 ngày 8 đêm (9D8N) thường có giá là:
- ~22 triệu đồng (6300 RMB) vào tháng 6
- ~27 triệu đồng (7800 RMB) vào tháng 7,8
Ăn trưa và tối | 100 tệ/người/ngày x 9 ngày = 900 tệ ~ 3,2 triệu đ.
Tip (cho tài xế) | 50 tệ/người/ngày x 7 ngày (không tính ngày bay đến và về) = 350 tệ ~ 1, triệu đ.
Tổng: khoảng 40 triệu đồng (tạm lấy tỉ giá 1 tệ = 3.500 đồng).
Không chỉ tiết kiệm hơn, việc đặt landtour cũng giúp bạn chủ động trong thiết kế lịch trình và lựa chọn món ăn trong các bữa.

6, Phải xin permit phức tạp
Mọi người thường nghĩ rằng do các vấn đề an ninh, đi Tân Cương phải xin giấy phép (permit) phức tạp.
Tuy nhiên, thực tế là không có cần một permit nào cả, trừ khi bạn tới một số khu vực nhạy cảm bao gồm đường cao tốc Karakoram (cao tốc hữu nghị Trung Quốc – Pakistan) và cao tốc G-216 (Tân Cương – Tây Tạng).
Bên cạnh đó, trên đường đi, bạn sẽ gặp rất nhiều điểm kiểm tra an ninh – yêu cầu phải xuất trình hộ chiếu và thị thực. Tuy nhiên, sẽ không có yêu cầu nào về permit. Nếu bạn đi tour có hướng dẫn viên hoặc tài xế người Trung Quốc thì không cần lo ngại về khó khăn qua các trạm này.
7, Nhỡ đâu có đánh bom, bạo loạn
Suốt hơn 15 năm qua, kể từ sau vụ bạo lực khiến 200 người ch.ết ở Urumqi năm 2009, Trung Quốc đã thắt chặt an ninh mạnh mẽ ở Tân Cương. Tại các địa điểm công cộng, có thể tập trung đông người như chợ, công viên,… đều triển khai máy soi chiếu an ninh để loại bỏ các vật có thể gây nguy hiểm như dao, kéo, bật lửa.
Tất nhiên, với vấn đề dân tộc và tôn giáo liên quan đến người Duy Ngô Nhĩ, không thể đảm bảo 100% không có rủi ro tại Tân Cương. Ví dụ năm 2014 và 2017 có có vụ tấn công bằng dao khiến lần lượt 37 và 5 người ch.ết. Tuy nhiên, các vụ việc này đều xảy ra tại địa khu Kashgar – nơi tập trung đông người Duy Ngô Nhĩ sinh sống.
Thực tế, hoạt động du lịch Tân Cương trở nên hot hơn trong một vài năm vừa qua đều không ghi nhận các vụ việc bạo lực tại các điểm du lịch.

8, Đồ ăn dầu mỡ, không ngon
Ẩm thực Tân Cương có nhiều nét đặc trưng độc đáo, kết hợp ảnh hưởng của các dân tộc Duy Ngô Nhĩ, Kazakh, Hui và các dân tộc thiểu số khác. Nhìn chung, đồ ăn Tân Cương không có nhiều dầu mỡ như các vùng khác ở Trung Quốc và có độ cay vừa phải.
Bữa ăn của người dân cũng như tại các quán cơm thường bao gồm các món thịt và rau xào. Thịt cừu, bò và gà là các món thịt phổ biến nhất, trong khi thịt lợn chỉ có nhiều ở Bắc Cương (vùng ít người đạo Hồi). Các loại rau củ phổ biến là bắp cải, cải xanh, cà tím, nấm, ớt chuông, khoai tây, cà rốt.
Các gia vị thường được sử dụng là tiêu đen, hạt thìa là (không phải thì là hay ăn với chả cá nhé), ớt cay.

Xiên cừu nướng là một món ăn từ thịt cừu thường gặp nhất. Ở một phiên bản khác, thịt cừu được nướng nguyên các miếng to, móc trên một giá đỡ và đặt vào trong lò nướng trụ, đậy kín (架子肉). Bên cạnh đó, cừu cũng được nấu thành món canh cùng với khoai tây. So với các nước khác, cừu ở Tân Cương được tẩm ướp gia vị và khử mùi hôi đi rất nhiều.
Thịt gà thì thường được nấu thành món dapanji (大盘鸡) nổi tiếng. Gà được xào cùng với khoai tây và hành tây, sử dụng hạt tê (tiêu Tứ Xuyên), hạt thìa là và hoa hồi để tạo vị cay nồng. Món này thường được bày ra một đĩa lớn nên còn được biết đến với cái tên “big plate chicken”. Điểm đặc biệt của món này là sau khi gà được ăn xong, mì sẽ được thêm vào phần nước còn lại để ăn tiếp. Ngoài ra, gà cũng được luộc hoặc nấu thành canh gà.
Xét tổng thể, các món ăn Tân Cương khá ngon, cân bằng giữa rau và thịt, hợp khẩu vị của người Việt Nam. Minh chứng là các thành viên của nhóm mình, đến từ cả Hà Nội và Sài Gòn, đều khen nức nở các bữa ăn ở đây, sau chuyến đi 9 ngày đều tăng nhẹ 1-2 cân.
9, Không biết tiếng Trung, không dám đi
Biết tiếng Trung thì quá là tốt, nhưng không biết cũng không phải là rào cản lớn đâu nhé.
Để nói chuyện với tài xế, bạn hoàn toàn có thể dùng Google Dịch/Apple Translate. Tuy nhiên, nhớ dùng sim Hongkong hoặc Macao để không bị chặn Google nhé.
Với nhắn tin, Wechat có sẵn tính năng dịch luôn các đoạn voice hoặc text. Do đó, rất tiện để trao đổi trên Wechat mà không cần bất kì app nào khác.
Nói chung, với trợ thủ công nghệ, ngôn ngữ không phải là rào cản giữa bạn và Tân Cương (hay TQ nói chung) nữa đâu.